De koorzanger
De koorzanger Bron foto: Eerde Bruining
nov 22

Evensongs zingen in een Engelse kathedraal: ik kan me de eerste keer niet eens meer herinneren. Mijn ouders slepen me sinds ik drie was al mee! Gelukkig ben ik niet iemand die zich verzet tegen ouderlijke invloeden, anders had ik vele prachtige ervaringen gemist. Met de Schola Liturgica (en/of de Ichthuscantorij uit Harlingen – dezelfde dirigenten, deels dezelfde zangers) ben ik inmiddels al 29 keer naar Engeland geweest en heb ik ongeveer 17 projecten meegezongen (niet als driejarige, dat is toch nog een beetje te lastig). Sommige muziek denk ik te kennen, tot ik merk dat ik het slechts tientallen malen gehoord maar nog nooit zelf gezongen heb. 

In de Anglicaanse kathedralen in Engeland zetten ze de eeuwenlange traditie van de dagelijkse erediensten nog altijd voort. Elke dag klinkt er een evensong, gezongen door het vaste koor van de desbetreffende kathedraal. Dit koor heeft ook wel eens vakantie, en dat zijn de momenten waarop de Schola Liturgica denkt: nu zijn wij aan de beurt! En dan, na een paar repetitiedagen in Nederland, sta je daar opeens in een enorme, prachtige kathedraal zo’n eredienst te zingen. Zelfs na al zoveel keren mee geweest te zijn, is het nog steeds iedere dag opnieuw bijzonder. Elke keer is het weer een eer om in zo’n kathedraal te mogen staan en ervoor te zorgen dat die traditie niet verloren gaat.

Het is hard werken. Deze zomer waren we in Norwich. Elke dag rond een uur of drie begonnen we met de repetitie. Eerst in de songschool, daarna – met toga aan – in de kathedraal. Na de repetitie goten we snel een kop thee naar binnen en tien minuten voor aanvang stommelden we weer van de songschool naar de kathedraal. Precies om half zes schreden we de koorbanken binnen, deden een beleefd knikje naar het altaar en begonnen met de evensong: O Lord, open thou our lips, and our mouth shall shew forth thy praise.

Een evensong is altijd hetzelfde, maar ook steeds weer anders. Elke dag heeft dezelfde onderdelen als de dag ervoor (behalve dat er op zaterdag en zondag mogelijk een preek is), maar de muziek waarop de vaste teksten gezongen worden verschilt en de psalmen en lezingen wisselen ook per dag (anders zou het waarschijnlijk ook behoorlijk saai worden). Een kort overzicht van de evensong in Norwich:

  • Welkom: door Jeremy, de precentor (een soort cantor)
  • Preces : gezongen gebed, wisselzang tussen precentor en koor
  • Hymn: lied met de gemeente
  • Psalm(s): de psalm(en) van die dag, op chant gezongen door het koor
  • Eerste lezing - Magnificat: gezongen lofzang van Maria door het koor (Lucas 1:46-55)
  • Tweede lezing
  • Nunc Dimittis: gezongen lofzang van Simeon door het koor (Lucas 2:29-32)
  • Credo: gesproken door gemeente
  • Responses : zie preces
  • Anthem: vrij werk voor het koor, passend bij de psalmen of lezingen van de dag
  • Lezing uit de Regel van Benedictus (dit is uniek in Norwich, andere kathedralen doen dit niet)
  • Gesproken gebeden
  • Final responses: zie responses

In totaal duurt een dienst ongeveer drie kwartier, daarna gaat de toga uit en vliegen de koorzangers weer de wijde wereld in. Voor ons betekende dat avondeten: in de pub, een restaurant, zelf gekookt op het fornuis van je appartementje, take-away. Of, zoals in ons geval, worstjes gebakken op een kampeergastelletje naast de tent (met groente en aardappels natuurlijk).

Het leukste van de week is dat je samen bent: je gaat met een hele groep de uitdaging aan om in één week acht prachtige diensten neer te zetten. Voor de repetitie ‘s middags ben je vrij om te gaan en staan waar je wilt: alleen of met anderen. De stad in, wandelen of een kasteel bezoeken, chillen met een boek op de camping waar het halve koor verblijft en waar je altijd iemand kunt vinden voor een praatje, of uitslapen en daarna full english breakfast bereiden, zodat je zelfs ten tijde van het avondeten nog verzadigd bent.

Zingen in Engeland - al 20 jaar een droomvakantie.

Lydia Bax, 23 jaar, studeert linguïstiek aan de Universiteit van Utrecht. Zingen leerde zij van huis uit, en ze bleef het doen. Tegenwoordig maakt ze deel uit van de cantorij van de Utrechtse Dom.

Foto: Eerde Bruining